به گزارش روابط عمومی سازمان امور اجتماعی کشور، سید محمد بطحایی، معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی با اشاره به پیشینه مسجد در صدر اسلام، گفت: در زمان هجرت پیامبر اکرم(ص) و موبایل به مدینه، در حاشیه مسجدالنبی محلی برای اسکان اصحاب ایجاد شد که تعداد آنها در برخی مقاطع از حدود 7 نفر تا چند نفر ذکر شده است.

مسجد باید به حل مسائل جامعه کمک کند

بطحایی ادامه داد: شکل‌گیری اصحاب صفه در صدر اسلام نشان داد که تنها محلی برای عبادت نیست، بلکه می‌تواند پایگاه اجتماعی و خدماتی باشد و به حل مسائل جامعه کمک کند.

وی اظهار کرد: در شهرهای بزرگ اسلامی نیز مسجد فقط محل عبادت نبود، بلکه مرجعی برای ارائه خدمات مختلف اجتماعی از آموزش و بهداشت و درمان تا حمایت از نیازمندان، مقابله با آسیب‌های اجتماعی و سایر نیازهای جامعه می‌شود.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با بیان اینکه این مسجد کارکرد در دوره‌هایی از تاریخ کم‌رنگ شد، گفت: این مسجد را به آن راهبرد و کارکردهای اجتماعی خود را در کنار کارکرد عبادی باز می‌گرداند.

وی تاکید کرد: محله‌محور به معنای انتقال وظایف حکمرانی به مساجد نیست، بلکه هدف این است که کارکردهای اصلی خود نزدیک شود. چرا که کانونیت و مرجعیت مسجد برای حل مسائل اجتماعی، یکی از اثربخش‌ترین راهکارها در جامعه ماست.

بطحایی با اشاره به شکل‌گیری شبکه مدیریت محله‌محور گفت: این ساختار با هدف ایجاد یک نظم جدید و کنار گذاشتن فعالیت‌های گذشته ایجاد نشده است، بلکه قرار است نهادهای مردمی، تشکل‌ها، گروه‌های جهادی، مساجد، هلال احمر و دستگاه‌های مختلفی که انجام می‌شوند، در کنار هم قرار گرفتن و اثربخشی آن‌ها را در مکان‌های مختلف انجام دهند.

وی افزود: شبکه مدیریت محله‌محور به دنبال این است که همه تلاش‌هایی که در بخش‌های مختلف صورت می‌گیرند، منسجم و مکمل می‌شوند تا خدمات اثربخشی در محلات و جامعه ارائه شود.

وزیر کشور با اشاره به مشخص کردن محله‌محوری در وزارت کشور، گفت: پس از بحث‌ها و نشست‌های متعدد رئیس‌جمهور با استانداران، در ماه سال ۱۴۰۴ این پروژه مهر بخش‌نامه‌ای با امضای وزیر کشور ابلاغ شد.

دستگاه های اجرایی در خدمت نظام مسائل محلات باشند

بطحایی یکی از حلقه‌های مفقوده در شیوه‌های موجود مدیریت محله را نداشت ضمانت اجرا برای مسائل نظام شناسایی شده در محلات دانست و گفت: اگر در شورای محله، بسیج یا مسجد به یک نظام مسائل مشخص رسید، باید روشن باشد که این مسائل در دستگاه حکمرانی پیرامون ما چه میزان ضمانت اجرایی دارد.

وی ادامه داد: باید به سمتی حرکت کنیم که دستگاه های اجرایی در خدمت تصمیم گیری های نظام سازی شوراهای محله باشند. چرا که این مردم و فعالان محلی هستند که در میدان می‌دانند کدام خدمت نسبت به سایر خدمات بیشتر است.

سازمان امور اجتماعی کشور تاکید کرد: رئیس بر اساس نظام مسائلی که در محلات شناسایی می‌شود، باید منابع اختصاص داده شود، همچنین مسیر فعالیت شهرداری، شهرداری، آموزش و پرورش، مراکز درمانی و دستگاه‌ها با نیازهای سایر محل‌های واقعی هم‌راستا شود.

وی افزود: اگر این هماهنگی ایجاد شود، میان‌های مختلف در محلات هم‌افزوده و هم‌جهت شکل می‌گیرد و خدمات با اثر بخشی بیشتر به مردم ارائه می‌شود.

بطحایی با بیان اینکه مسیر اجرای شبکه مدیریت محله‌محور هنوز در راه ابتدایی است، گفت: راه نرفته ما بسیار است و باید مسائل مختلف را در جلسات مشترک با فعالان محلات بررسی و منعکس کنیم تا در سطوح عالی حکمرانی هماهنگی‌های لازم انجام شود و آنچه از میدان و عملیات اجرا می‌شود نیز به شکل مناسبی در اجرای طرح قرار گیرد.

معاونان کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افزایش مشارکت عمومی در مساجد اظهار کرد: اگر قرار است مسجد در جایگاه انتظار جامعه اسلامی قرار گیرد، برنامه‌های آن باید به گونه‌ای باشد که همه احاد مردم انگیزه و آشتیاق حضور داشته باشند و در حل مسائل محله خود مشارکت داشته باشند.

وی افزود: در سال‌های بعدی گام‌های خوبی در این زمینه برداشت شده و رفتارهای جذاب‌آفرین برخی روحانیون و فعالان مسجدی باعث ایجاد جوانانی که پیش از این ارتباطی با مسجد نداشتند، به این محیط نزدیک می‌شوند.

بطحایی تاکید کرد: یکی از مواردی که در جریان جنگ اخیر شاهد حضور مردم بودیم، همین تلاش‌ها و رفتارهای مسجدی‌ها برای جذب مردم و به ویژه جوانان بودند.

وی با اشاره به جنگ شناختی دشمن علیه جامعه و تفکر مسجدی گفت: بسیاری از این تلاش‌ها با رفتارهای درست و جاذبه‌آفرین فعالان مسجدی خنثی شد، اما در ادامه باید ادامه پیدا کند.

فاصله مسجد با جامعه باید کاهش یابد

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور بر لزوم شناخت دقیق جامعه تاکید کرد و گفت: باید محیط پیرامون و جامعه خود را بهتر بشناسیم و از میان آن فاصله بگیریم و چه در جامعه اتفاق می‌افتد را تا جایی که شرع و دین اجازه می‌دهد، کاهش دهد.

وی افزود: هرچه این فاصله کمتر و مکان مسجد بیشتر شود، زمینه حضور و مشارکت اقشار مختلف جامعه نیز افزایش می‌یابد و نمونه آن را در تجمعات مردمی در جریان جنگ اخیر شاهد بودیم.

بطحایی در پایان با قدردانی از فعالان مساجد در سراسر کشور اظهار کرد: از همه کسانی که در مساجد و محلات، گمنام و بدون هیاهو برای مردم و جامعه تلاش می کنند، صمیمیانه تشکر می کنم و امیدوارم که به زودی به جایگاهی برسیم که پیامبر عظیم الشأن اسلام(ص) برای مسجد ترسیم الگو و جامعه اسلامی را نشان می دهد.